Libo

All

Tra việc nên làm và nên kiêng theo ngày. Mỗi ngày nêu âm lịch và can chi, Kiến Trừ thập nhị thần, nhị thập bát tú, Bành Tổ bách kỵ, cát thần hung sát, phương vị chư thần và cát hung của mười hai canh giờ.

Việc nên và kiêng trong hoàng lịch được định ra sao

Một ngày nên làm gì, nên kiêng gì không phải ghi sẵn từng điều mà là tính ra. Trước hết lấy can chi của ngày, rồi theo can chi bày ra Kiến Trừ thập nhị thần — Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế lần lượt trực nhật, mỗi thần có phần việc nên làm riêng. Sau đó chồng thêm cát thần và hung sát của hôm ấy, cân nhắc hai bên, mới ra được hai dòng chữ cuối cùng.

Vì vậy cùng một câu «nên cưới hỏi», sau mỗi ngày là một phép suy khác nhau. Thời nhà Thanh dưới triều Càn Long, quan phương biên soạn Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, tổng hợp hiệu đính thể lệ chọn ngày của các đời trước; các sách lịch lưu hành về sau đại thể đều theo nó, và trang này cũng vậy.

Kiến Trừ thập nhị thần khác thiên thần trực nhật ra sao

Kiến Trừ thập nhị thần trực theo ngày luân phiên, khớp với tiết khí giao tiếp, chủ yếu quyết định ngày ấy hợp động hay hợp tĩnh: ngày Kiến chủ khai sáng, ngày Phá chủ phá trừ, ngày Thành chủ thành tựu, ngày Bế chủ thu đóng.

Thiên thần trực nhật là một hệ khác: Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Thiên Đức, Ngọc Đường, Tư Mệnh sáu vị thuộc Hoàng Đạo; Thiên Hình, Chu Tước, Bạch Hổ, Thiên Lao, Huyền Vũ, Câu Trần sáu vị thuộc Hắc Đạo. Ngày Hoàng Đạo mọi việc thuận hơn, ngày Hắc Đạo nên tránh việc nặng mà làm việc nhẹ. Xếp hai hệ lên nhau mới thấy đầy đủ nguồn gốc «cát» và «hung» trên sách lịch.

Vì sao phải xem cát hung của canh giờ

Chọn được ngày, còn phải xem canh giờ. Mười hai canh giờ trong ngày mỗi canh phối một thiên thần, cát hung khác nhau — cùng một ngày vừa có canh tốt của Thanh Long, Minh Đường, vừa có canh xấu của Bạch Hổ, Thiên Lao. Nghề chọn ngày xưa có câu «chọn ngày không bằng chọn giờ», nói chính là tầng này.

Giờ Tí qua nửa đêm nên trong lịch pháp tách thành đầu giờ Tí và cuối giờ Tí: phần đầu thuộc ngày ấy, phần sau can chi đã tính theo ngày hôm sau. Bảng canh giờ của trang này vì thế có mười ba dòng chứ không phải mười hai.

Việc nên kiêng trong hoàng lịch theo thể lệ chọn ngày dòng Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, rút ra từ can chi, Kiến Trừ thập nhị thần và thần sát chồng lên nhau; các bản lịch lấy có khác nhau đôi chút. Ở đây chỉ trình bày kết quả tính toán, không khuyên điều lành dữ.